'Is de St. Nicolaaskapel ècht vernoemd naar Sinterklaas?'
Jazeker. In het Byzantijnse Rijk was de heilige Nicolaas, de bisschop van Myra heel populair en zeer geliefd.

'Maar hoe is Sinterklaas dan hier terecht gekomen?'
De Byzantijnse prinses Theophanu trouwde met keizer Otto II van het Heilig Romeinse Rijk. Zij nam vanuit Constantinopel niet alleen veel dure stoffen en luxe spullen mee, maar ook een Nicolaas-icoon en relieken.


Het echtpaar en hun hele hofhouding reisden volop door het uitgestrekte keizerrijk, waartoe ook Nijmegen behoorde. Ze verbleven regelmatig op het Valkhof, waardoor ook wij kennis maakten met Sint-Nicolaas, de goed heilig man. Met alle gevolgen vandien...

Het is 991, als Theophanu op 31-jarige leeftijd op het Valkhof komt te overlijden. Haar zoon - Keizer Otto III -  laat in Byzantijnse stijl een gedachteniskapel voor Theophanu op het Valkhof bouwen. De kapel wordt opgedragen aan Sint Nicolaas, de zo geliefde heilige van zijn moeder en krijgt zo de naam 'St. Nicolaaskapel'.

Nadat er op het Valkhof allerlei diverse machthebbers, verwoestingen en branden zijn geweest, wordt in 1543 Keizer Karel V 'heer en meester'. Om zijn komst naar Nijmegen te vieren wordt de St. Nicolaaskapel gerestaureerd, opnieuw gedecoreerd en verfraaid met schilderingen van plantmotieven en fantasiebloemen.

Zoals dat gaat, wordt er in de volgende decennia even zo gemakkelijk over de schilderingen heen gepleisterd of de witkwast gebruikt. De kapotte ramen en lekkende daken dragen ook al niet echt bij aan het behoud van het middeleeuwse erfgoed.

En hoe mooi is het dan, als in 2021 de nog aanwezige schilderingen worden geconserveerd en gedeeltelijk gerestaureerd. Zou je daar meer over willen weten, bekijk dan hier het filmpje over de restauratie.
 

 

Natuurlijk is het gebouw door de eeuwen heen regelmatig opgeknapt. Er waren echter ook tijden dat men niet zoveel respect had voor de historische waarde van het gebouw. Dan werd de kapel gebruikt voor brandhout- en kolenopslag, als keuken, paardenstal of lagen er gereedschappen van de groenvoorziening opgeslagen. Uit onvrede hierover - maar bovenal omdat men de burcht of delen daarvan wilde herbouwen - is in 1978 de Valkhofvereniging opgericht. Zij stelde zich tot doel het historische erfgoed te beschermen en het voor publiek toegankelijk te maken.

De St. Nicolaaskapel heeft na al die jaren nog steeds de grandeur van een sjieke, oude dame. Naast het schemerduister, het glas-in-lood en het speels binnenvallende licht, herbergt de kapel nog vele facetten van eeuwenoude bouwkunsten, die zeer de moeite waard zijn om te bekijken. Je kunt alvast een goed beeld krijgen van de bouwgeschiedenis met deze film.